Dwór Lipnicki

Dwór Lipnicki, który zwany jest też zamkiem bialskim - późnoklasycystyczny pałac znajdujący się w blisko centrum Bielska-Białej, w dzielnicy Biała Krakowska, przy ul. Żywieckiej. Wybudowany został w roku 1596 jako dwór starostów lipnickich. Obecny układ w całości wywodzi się z I poł. XIX w., kiedy był własnością Albrechta Habsburga. Od 1885 r. należy do Nazbierania Córek Bożej Miłości, pełniąc funkcję klasztoru oraz prowadzonego przez nie domu dla upośledzonych dzieci i kobiet. Pałac otacza zabytkowy park, aranżujący wspólnie zespół pałacowo-parkowy. 

Dwór Lipnicki do roku 1925 umiejscowiony był w granicach odrębnej wsi Lipnik. W latach 1499-1789 Lipnik był rezydencją starostwa niegrodowego zawierającego znaczne obszary między Sołą na wschodzie a Białą na zachodzie.

Nastał rok 1596. Starosta Piotr Komorowski zlecił budowę, w rejonie dolnego folwarku lipnickiego, małych rozmiarów dworu. Obiekt ten oprócz charakteru siedziby starostów wybudowany był z koncepcją o obronie. Miał ochraniać granicy między Rzecząpospolitą a monarchią Habsburgów na Białej, a także społeczeństwo przed beskidzkimi zbójnikami.

Na początku XIX wieku Dwór Lipnicki wszedł w mienie arcyksięcia Albrechta Habsburga, właściciela dóbr w Żywcu i księcia cieszyńskiego. Na jego zarządzenie był on przebudowany w stylu późnoklasycystycznym. W całości został zamazany początkowy układ budynku. Wokół Dworu został utworzony dużych rozmiarów park. Dwór przybrał formę pałacu.

W roku 1885 właściciel najpierw wydzierżawił, a następnie dał dwór Zgromadzeniu Córek Bożej Miłości, założonemu w 1868 r. w Wiedniu. Była to pierwsza placówka tego zakonu na ziemiach polskich.


W roku 1869 odnowiono dwór według planu Emanuela Rosta. Powstało następne piętro, dobudowano też od strony południowej kaplicę św. Hildegardy. Dwór Lipnicki miały okazję stać się konstrukcją na zarysie prostokąta z czterospadowym dachem, a środek fasady zaakcentowany jest portalem i dekoracją okien.


W 1869 roku, na piętrze powstał zakład naukowo-wychowawczy dla dziewcząt, który następnie przekształcono w gimnazjum z seminarium nauczycielskim. Rok 1909 przynosi kolejne metamorfozy: w obrębie kolektywu pałacowo-parkowego wybudowano trzypiętrowy obiekt, mieszczący szkołę prowadzoną przez zakon. Znajdziemy go od strony dzisiejszej ul. Broniewskiego,. Po II wojnie światowej mieściło się w nim III LO im. A. Asnyka. W 2001 r. pozostało reaktywowane Gimnazjum Zgromadzenia Córek Bożej Miłości, a rok później liceum. Obie szkoły zajęły obiekt przy ul. Broniewskiego.


Aktualnie w dworze mieści się klasztor Zgromadzenia Córek Bożej Miłości, jak również kierowany przez zakonnice - dom opieki dla upośledzonych dzieci i kobiet.